Υ.Μ. 2.1 ΓΕΩΡΓΙΚΩΝ ΣΥΜΒΟΥΛΩΝ

ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ

AGROHORIZON
ΓΕΩΡΓΙΚΟΙ ΣΥΜΒΟΥΛΟΙ
Θεματική Ενότητα:
Διαχείριση Ποιότητας και Ασφάλειας Ελαιοκάρπου

Παράγοντες που επηρεάζουν την ποιότητα

Συλλεκτικές και μετασυλλεκτικές μεταχειρίσεις

Η ποιότητα του παραγόμενου ελαιολάδου εξαρτάται από πολλούς παράγοντες που επιδρούν σε όλη την αλυσίδα παραγωγής, από τον ελαιώνα μέχρι το ελαιοτριβείο και την τελική αποθήκευση.

Χρόνος συγκομιδής

Στις ελαιοποιήσιμες ελιές

Η συλλογή με την αλλαγή του χρώματος από πράσινο-κίτρινο σε πράσινο-ιώδες και κλιμακώνεται, ανάλογα με τις συνθήκες, μέχρι την πλήρη ωρίμανση των καρπών. Η συλλογής νωρίτερα ή αργότερα δίνει λάδι υποβαθμισμένης ποιότητας.

H καθυστερημένη συγκομιδή πιθανόν να προκαλέσει μείωση της καρποφορίας του επόμενου έτους. Επομένως φροντίζουμε το χρονικό διάστημα έναρξης – ολοκλήρωσης της συγκομιδής, αν θέλουμε να διασφαλίσουμε υψηλά ποιοτικά χαρακτηριστικά.

Συγκομιδή

Καλές Πρακτικές Συγκομιδής

Ελαιοραβδιστικά συγκομιδής

Η συλλογή των καρπών με το χέρι ή με τη χρήση πλαστικών κτενίων είναι ο τρόπος συγκομιδής που δίνει ανώτερη ποιότητα ελαιολάδου καθώς:

Όλοι οι υπόλοιποι τρόποι όπως ραβδισμός με το χέρι, ραβδιστικά μηχανήματα και δονητές, υποβαθμίζουν κατά πολύ την ποιότητα του ελαιολάδου από τη στιγμή που δημιουργούνται πληγές τόσο στα δέντρα όσο και στους καρπούς.

Προσοχή στα λιπαντικά

Οι αλυσίδες των αλυσοπρίονων πρέπει να λιπαίνονται με κατάλληλα λιπαντικά φυτικής προέλευσης (food grade). Τα συμβατικά λιπαντικά ορυκτέλαια πετρελαίου παρόλο που είναι σημαντικά χαμηλότερου κόστους, είναι πιθανό να επιμολύνουν τον ελαιόκαρπο με υδρογονάνθρακες ορυκτελαίων και να καταστήσουν το ελαιόλαδο μη εμπορεύσιμο.

Να δίνεται προσοχή στην απομάκρυνση πλαστικών εξαρτημάτων ή τμημάτων αυτών (δακτύλιοι) ελαιοραβδιστικών, από τον ελαιόκαρπο, ενώ στα ελαιοτριβεία να τοποθετείται κατάλληλη σίτα μετά το πλυντήριο και πριν τον σπαστήρα ώστε αυτά να «παγιδεύονται».

Συσκευασία – Μεταφορά

Από την συγκομιδή έως την έκθλιψη:
Ο χρόνος επιβαρύνει την ποιότητα

Συνθήκες αποθήκευσης ελαιοκάρπου

Προσοχή στην αποθήκευση – Το φαινόμενο της υδρόλυσης

Κατά την αποθήκευση του ο ελαιόκαρπος υφίσταται υδρόλυση (λιπόλυση) δηλαδή απελευθέρωση λιπαρών οξέων από τα τριγλυκερίδια. Η υδρόλυση έχει ως αποτέλεσμα την αύξηση της οξύτητας την υποβάθμιση των οργανοληπτικών χαρακτηριστικών του ελαιόλαδου και την μείωση της εμπορικής του αξίας.

Η υδρόλυση (μικροβιακή και ενζυματική) ευνοείται από το περιβάλλον αυξημένης θερμοκρασίας παρουσίας τραυμάτων στους καρπούς της ελιάς και παρουσίας νερού. Για τους λόγους αυτούς οι καρποί της ελιάς πρέπει να διατηρούνται χωρίς να αυξάνεται η θερμοκρασία τους να μην βρέχονται.

Μέθοδος κοινής έκθλιψης

Για τους παραπάνω λόγους πρέπει να προτιμούμε όπου υπάρχει η δυνατότητα επιλογής τη μέθοδο της κοινής έκθλιψης γιατί:

Σημείωση: Αυτό όμως που πρέπει να προσέξουμε έτσι ώστε να είναι κοινής αποδοχής η μέθοδος της κοινής έκθλιψης είναι ο έλεγχος του συντελεστή λάθους κάθε μέρα. Ο συγκεκριμένος συντελεστής εξαρτάται από το παραγόμενο ελαιόλαδο σε σχέση με αυτό που έχει προσδιορίσει το μηχάνημα ελαιοπεριεκτικότητας για συγκεκριμένη παρτίδα. Με αποτέλεσμα να αποδίδεται στον παραγωγό η σωστή ποσότητα ελαιόλαδου.

Στο ελαιουργείο

Συνιστάται να γίνεται προγραμματισμός της παράδοσης καρπού σε συνεννόηση με το ελαιουργείο, ώστε να γίνεται έκθλιψη του ελαιοκάρπου το συντομότερο δυνατό. Προτείνεται η επιλογή ελαιουργείου να γίνεται με βάση συγκεκριμένων συνθηκών:

Κρίσιμα σημεία

Θερμοκρασίες

Αποθήκευση – Συντήρηση Ελαιολάδου

Νομικές υποχρεώσεις

Οι εγκαταστάσεις αποθήκευσης του ελαιολάδου οφείλουν να:

Ευχαριστούμε για την προσοχή σας

AGROHORIZON
ΓΕΩΡΓΙΚΟΙ ΣΥΜΒΟΥΛΟΙ

Επικοινωνία

Ολοκληρωμένες Υπηρεσίες Αγροτικής Ανάπτυξης

Χαλκιδική: 23730 250 20

Θεσσαλονίκη: 2310 365 189

Κατερίνη: 23510 461 91

📧 info@agrohorizon.gr

🌐 www.agrohorizon.gr

Εκπόνηση - Υλοποίηση:
AGROHORIZON ΓΕΩΡΓΙΚΟΙ ΣΥΜΒΟΥΛΟΙ
Γεωπονικές υπηρεσίες